ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΦΙΛΩΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ -Ecumenical Patriarchate of Constantinople

Τρίτη, 31 Ιανουαρίου 2012

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΚΑΙ Η ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ


                                                            Κωνσταντῖνος Χολέβας
                                                            Πολιτικός Ἐπιστήμων
Αντίβαρο, Μάρτιος 2006
           
            Δέν εἶμαι Μικρασιάτης. Εἶμαι Μακεδών μέ γηγενεῖς καταβολές καί εἶμαι ὑπερήφανος γιά τήν καταγωγή μου. Ὅμως αἰσθάνομαι ὅτι ἐμεῖς οἱ Μακεδόνες ὀφείλουμε πολλά στούς Μικρασιάτες. Διότι ἦλθαν διωγμένοι, ταλαιπωρημένοι, ξερριζωμένοι μετά τό 1922 καί ἀναζωογόνησαν πνευματικά καί οἰκονομικά τόν χῶρο τῆς Βορείου Ἑλλάδος. Μᾶς ἔφεραν τά λείψανα τῶν Ἁγίων τῆς Μικρασίας, πολλά ἐκ τῶν ὁποίων φυλάσσονται σήμερα στήν Μακεδονική γῆ. Καί μαζί μέ αὐτή τήν ἱερά παρακαταθήκη μᾶς ἔφεραν τά ἑλληνορθόδοξα ἔθιμά τους καί τήν βαθειά ριζωμένη Ὀρθόδοξη πίστη τους. Ἄς εὐχηθοῦμε οἱ Ἅγιοι τῆς Μικρᾶς Ἀσίας νά εὐλογοῦν καί σήμερα τά παιδιά καί τά ἐγγόνια τῶν προσφύγων, νά τά καθοδηγοῦν σέ ἔργα εἰρηνικά καί δημιουργικά καί νά τούς ἐμπνέουν πάντα νά μήν ξεχνοῦν τίς ἀλησμόνητες πατρίδες τῆς Μικρασίας καί τοῦ Πόντου.
            Ποιά εἶναι ἡ Μικρά Ἀσία καί ποιές εἶναι οἱ ἑλληνορθόδοξες ρίζες της; Γράφει σχετικά στό περιοδικό ΕΚΚΛΗΣΙΑ τοῦ Δεκεμβρίου 2002 ὁ Σεβ. Μητροπολίτης Καισαριανῆς κ. Δανιήλ:
            "Ὡς Μικράν Ἀσίαν γνωρίζομεν τήν γῆν τῶν πατέρων μας, ἡ ὁποία γεωγραφικῶς εἶναι μία μεγάλη χερσόνησος τῆς Ἠπείρου τῆς Ἀσίας. Περιβάλλεται ἀπό τόν Εὔξεινον Πόντον καί τήν Προποντίδα, τό Αἰγαῖον Πέλαγος καί τήν Μεσόγειον Θάλασσαν καί ἀνατολικῶς ἐκτείνεται ἕως τῶν ποταμῶν Τίγρητος καί Εὐφράτου. Συνορεύει μέ τρεῖς Ἠπείρους, τήν Εὐρώπην, τήν Ἀσίαν καί τήν Ἀφρικήν. Ἔχει δέ ἔκτασιν 530.000 τετραγωνικῶν χιλιομέτρων. Τήν ἑλληνικότητα αὐτῆς μαρτυροῦν τά ἐρείπια τῶν 356 Ἑλληνικῶν Πόλεων, αἱ ὁποῖαι καθιστοῦν φανερόν τό εὖρος τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἰς τήν Μικράν Ἀσίαν.
            Εἰς τήν Λυκίαν, Παμφυλίαν καί τήν Πισιδίαν      95 πόλεις
            Εἰς τήν Λυκαονίαν, Ἰσαυρίαν καί Κιλικίαν          82 πόλεις
            Εἰς τήν Φρυγίαν καί Γαλατίαν                                61 πόλεις
            Εἰς τήν Βιθυνίαν, Παφλαγονίαν καί Πόντον         34 πόλεις
            Εἰς τήν Ἰωνίαν, Λυδίαν καί Καρίαν                       84 πόλεις

            Συνολικῶς ἔχουν καταγραφεῖ 7.000 οἰκισμοί μέ ἑλληνικά ὀνόματα καθ' ἅπασαν τήν Μικράν Ἀσίαν........... Εἰς τήν Μικράν Ἀσίαν κατά τό 1922 ὑπῆρχαν 20 Ἱεραί Μητροπόλεις. Αἱ Νικομηδείας, Χαλκηδόνος, Προύσσης, Ἡλιουπόλεως, Θυατείρων, Ἐφέσου, Νικαίας, Κρήνης (Τσεσμέ), Προικονήσου, Κυδωνιῶν, Φιλαδελφείας, Πισιδίας, Ἰκονίου, Καισαρείας, Ἀγκύρας, Ἀμασείας, Νεοκαισαρείας, Χαλδαίας, Κυζίκου-Δαρδανελλίων".
            Οἱ Χριστιανικές καταβολές τῆς Μικρασιατικῆς γῆς ἀποδεικνύονται ἀπό τά ὀνόματα τῶν 7 Ἐκκλησιῶν τῆς Ἀποκαλύψεως τοῦ Ἰωάννου ( Ἔφεσος, Σμύρνη, Πέργαμος, Λοδίκεια, Σάρδεις, Φιλαδέλφεια, Θυάτειρα) καί ἀπό τήν ἵδρυση χριστιανικῶν κοινοτήτων ἀπό τόν ἴδιο τόν Ἀπόστολο Παῦλο. Μεγάλες Οἰκουμενικές Σύνοδοι ἔλαβαν χώρα στήν Μικρασιατική γῆ καί συγκεκριμένα τό 325 μ.Χ. στή Νίκαια, τό 451 μ.Χ. στήν Χαλκηδόνα .
            Τήν γῆ αὐτή ἁγίασαν μέ τό αἷμα τους ἤ μέ τόν ὁσιακό βίο τους καί τήν διδασκαλία τους μεγάλες μορφές τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας μας. Ἤδη ἀπό τόν 2ο μ.Χ. αἰῶνα ἡ ἑλληνοκατοικημένη Μικρά Ἀσία γίνεται τόπος μαρτυρίου γιά πολλούς Χριστιανούς πού κατεδιώκοντο ἀπό τήν εἰδωλολατρική Ρωμαϊκή ἐξουσία. Κορυφαῖος μεταξύ αὐτῶν ὁ Ἅγιος Πολύκαρπος, Ἐπίσκοπος Σνμύρνης, τοῦ ὁποίου τό μαρτύριο τοποθετεῖται μεταξύ τοῦ 156 μ.Χ. καί τοῦ 168 μΧ. Ἀπό τόν 3ο Τόμο τῆς Βιβλιοθήκης Ἑλλήνων Πατέρων καί Ἐκκλησιαστικῶν Συγγραφέων (ΒΕΠΕΣ) καταγράφουμε τίς τελευταῖες στιγμές του:
            Ὄχλος ἀντιχρίστων ὠρύεται τήν ὥρα πού δικάζει τόν Ἅγιο ὁ Ἀνθύπατος Στάτιος Κοδρᾶτος. Ζητοῦν τήν θανάτωση τοῦ Πολυκάρπου. Τήν στιγμή ἐκείνη φωνή Κυρίου ἀκούεται ἀπό τόν οὐρανό καί ἐνθαρρύνει τόν ὑπερήλικά Ἐπίσκοπο. "Ἴσχυε, Πολυκαρπε καί ἀνδρίζου". Ὁ Ἀνθύπατος τοῦ ζητεῖ νά ἀπαρνηθεῖ τόν Χριστό γιά νά σώσει τήν ζωή του. Καί ὁ "πάνυ γηραλέος" Ἐπίσκοπος τοῦ ἀπαντᾶ: "Ὀγδοήκοντα καί ἕξ ἔτη δουλεύω αὐτῷ καί οὐδέν μέ ἠδίκησεν, καί πῶς δύναμαι βλασφημῆσαι τόν Βασιλέα μου, τόν σώσαντά με". Ὁ Ἀνθύπατος τόν φοβερίζει ὅτι θά τόν ρίξει στήν φωτιά. Ἤρεμος ὁ Ἅγιος ἀπαντᾶ: "Μέ φοβερίζεις μέ τή φωτιά, πού ἀνάβει γιά μιά στιγμή καί σβήνει. Δέν ξέρεις τήν φωτιά τῆς μέλλουσας κρίσης καί τῆς αἰωνίου κολάσεως πού περιμένει τούς ἀσεβεῖς. Κάνε αὐτό πού θέλεις! Μήν ἀργεῖς! ".
            Ὁ Ἀνθύπατος ἐξοργισμένος ἀπό τήν θαρραλέα ἀπάντηση τοῦ Πολυκάρπου προστάζει τόν κήρυκα καί ἐκεῖνος ἐρεθίζει τά πλήθη πού ξεχύνονται, μαζεύουν ξύλα, ἀνάβουν φωτιά. Δένουν τά χέρια τοῦ σεβασμίου γέροντος καί τόν ρίχνουν στή πυρά. Τότε γίνεται τό θαῦμα! Οἱ φλόγες τῆς φωτιᾶς κάνουν καμπύλες, παρακάμπτουν τό σῶμα τοῦ Πολυκάρπου. Ὁ Ἀνθύπατος ἀπορεῖ, φοβᾶται. Καταλαβαίνει τήν μεγάλη προσβολή πού τόν περιμένει καί διατάσσει τούς στρατιῶτες νά τρυπήσουν μέ τά ξίφη τους τό σῶμα τοῦ Ἁγίου. Ἀπό τό αἷμα του σβήνει ἡ φωτιά. Ἀλλά ἡ ψυχή τοῦ Ἁγίου ἤδη ἔχει ἀνέβει στόν οὐρανό. Καί τό νεκρό σῶμα , ὅμως, τό φοβοῦνται οἱ εἰδωλολάτρες. Γι' αὐτό ὁ Ἀνθύπατος προστάζει νά τό κάψουν. Κάποιοι θαρραλέοι Χριστιανοί ἔτρεξαν καί πρόλαβαν νά συλλέξουν μερικά ἀπό τά λείψανα τοῦ Ἁγίου, τά ὁποῖα διασώζονται μέχρι σήμερα καί θαυματουργοῦν. Ἡ Ἐκκλησία μας τιμᾶ τήν μνήμη του στίς 23 Φεβρουαρίου.
            Μικρά Ἀσία εἶναι καί ὁ Πόντος. Γι' αὐτό ἀξίζει νά στρέψουμε τό νοῦ μας στήν ἱερά μνήμη τοῦ Ἁγίου Εὐγενίου τοῦ Τραπεζουντίου, ὁ ὁποῖος ἐμαρτύρησε στίς 21 Ἰανουαρίου 292 μέ διαταγή τοῦ τοπικοῦ ἄρχοντος Λυσία. Ἡ τιμή του καθιερώθηκε ἐπί τῶν Αὐτοκρατόρων Μεγάλων Κομνηνῶν καί ἐτιμᾶτο στήν Τραπεζοῦντα ὅπως ἐτιμᾶτο καί ὁ Ἅγιος Δημήτριος στήν Θεσσαλονίκη. Ὁ Ναός του στόν ὁμώνυμο λόφο ἔξω ἀπό τά τείχη περιεῖχε τό σπήλαιο ὅπου συνελήφθη ἀπό τούς δημίους του. Τό σπήλαιο ἀνεκαλύφθη στούς νεωτέρους χρόνους (1898) ἀπό τόν λόγιο ἐκπαιδευτικό Ματθαῖο Παρανίκα μέσα σέ καπνοχώραφα. Τά χαριτόβρυτα ἰαματικά λείψανά του προσεκυνοῦντοα ἀπό τόν λαό, ἀλλά καί ἀπό εὐσεβεῖς αὐτοκράτορες ὅπως ὁ Βασίλειος Β'. Τό μαρτύριο τοῦ Ἁγίου Εὐγενίου ἔγραψε τόν ΙΑ' αἰῶνα ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ἰωάννης ὁ Ξιφιλῖνος μαζί μέ τό μαρτύριο τῶν Ἁγίων Κανιδίου, Οὐαλεριανοῦ καί Ἀκύλα, οἱ ὁποῖοι ἀποκεφαλίσθηκαν τήν ἴδια ἡμέρα  μέ τόν Εὐγένιο.
            Κάθε Μάρτιο μέσα σέ τέσσερις ἡμέρες τιμοῦμε τή μνήμη πολλῶν Μικρασιατῶν μαρτύρων. Στίς 9 Μαρτίου τιμοῦμε τούς 40 μάρτυρες τῆς Σεβαστείας πού θανατώθηκαν μέσα στά παγωμένα νερά τῆς λίμνης ἐπί ἀυτοκράτορος Λικινίου. Ὅμως στίς 6 Μαρτίου τιμοῦμε τούς 42 μάρτυρες τούς ἐν Ἀμορίῳ. Θά μείνουμε λίγο περισσότερο στήν ἱστορία τους, διότι ἀποτελεῖ τό προοίμιο τῶν νεομαρτύρων τῆς Τουρκοκρατίας. Δέν θανατώθηκαν ἀπό Ρωμαίους εἰδωλολάτρες, ἀλλά ἀπό Ἄραβες Μουσουλμάνους τό 845 μ.Χ. Ἦσαν ἀξιωματικοί τοῦ Βυζαντινοῦ στρατοῦ στήν πόλη Ἀμόριο, ἡ ὁποία ὑπῆρξε καί γενέτειρα Βυζαντινῶν αὐτοκρατόρων. Τό 838 οἱ Σαρακηνοί Ἄραβες κατέλαβαν τήν πόλη κί ἔσφαξαν 4.000 Χριστιανούς. Οἱ 42 ἀξιωματικοί κρατήθηκαν ἐπί 7 χρόνια στή φυλακή καί ἐπιέζοντο συνεχῶς νά ἀλλαξοπιστήσουν. Ὅπως μᾶς διηγεῖται τό κείμενο τοῦ μοναχοῦ Εὐωδίου οἱ 42 φυλακισμένοι ἔψαλλαν συνεχῶς τόν Ψαλμό τοῦ Δαυίδ "οὐ μή ἀποστῶμεν ἀπό σοῦ, ἀλλ' ἕνεκεν σοῦ θανατούμεθα ὅλην τήν ἡμέραν". Οἱ φύλακές  τούς ἐχλεύαζαν λέγοντας ὅτι τήν ἐποχή ἐκείνη μία γυναίκα κυβερνοῦσε τό Βυζάντιο: "Γυνή γάρ τῆς Ρωμανίας σήμερον βασιλεύει". Παρά τίς πιέσεις οἱ στρατιωτικοί αὐτοί ἔμειναν πιστοί καί στήν Πίστη καί στήν Πατρίδα καί τελικῶς θανατώθηκαν ἀπό τούς ἀλλόθρησκους κατακτητές τῆς πόλεως. Ὁ προαναφερθείς Εὐώδιος τούς ὀνομάζει "τρισαριστεῖς", δηλαδή ἀριστεύσαντες τρεῖς φορές. Πρῶτον διότι δέν προσεχώρησαν στήν εἰκονομαχία, δεύτερον διότι ἔμειναν πιστοί στόν Χριστό καί τρίτον διότι δέν πρόδωσαν τήν πατρίδα τους. Βλέπουμε ἤδη τήν ἐποχή ἐκείνη νά διαμορφώνεται ἡ σταθερή ἑλληνορθόδοξη ἀντίληψη ὅτι ὅποιος ἐγκαταλείπει τήν Ὀρθοδοξία -ἑκουσίως ἤ διά τῆς βίας- χάνεται καί γιά τόν Ἑλληνισμό. Μία ἀντίληψη πού ἔγινε πλέον βίωμα καί συνείδηση στούς Ρωμηούς ἐπί Τουρκοκρατίας σέ ὅλα τά ὑπόδουλα ἑλληνικά ἐδάφη καί περισσότερο στήν Μικρά Ἀσία.
            Κεντρική θέση, κυριολεκτικά καί μεταφορικά, στήν Μικρασιατική γεωγραφία και ἱστορία κατέχει ἡ Καππαδοκία. Ἐκεῖ γεννήθηκαν ἤ ἔδρασαν σπουδαῖες μορφές τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ, ὅπως ἡ Ἁγία Νίνα πού έκχριστιάνισε τήν Γεωργία τοῦ Καυκάσου, ὁ Ἅγιος Θεοδόσιος ὁ Κοινοβιάρχης, ὁ Ἅγιος Γεώργιος ὁ Τροπαιοφόρος , ὁ ὁποῖος γεννήθηκε στήν Καππαδοκία καί μαρτύρησε στά τέλη τοῦ 3ου αἰῶνος μ.Χ. στήν Παλαιστίνη, ἡ Ἁγία Εἰρήνη Χρυσοβαλάντου, ὁ Ἅγιος Ἀμφιλόχιος Ἰκονίου, ὁ Ἅγιος Βλάσιος, ὁ Ἅγιος Ζήνων  καί πολλοί ἄλλοι. Ἀπό τόν 7ο αἰῶνα μ.Χ. ἡ Καππαδοκία καθίσταται μεγάλο κέντρο μοναχισμοῦ καί ἀσκήσεως. Στήν κοιλδα τῶν Κοράμων -σημερινό Γκιόρεμε- βλέπει ὁ σύγχρονος ἐπισκέπτης τίς τρύπες καί τίς σπηλιές πού προσέφερε ἡ ἰδιόμορφη γεωλογική διαμόρφωση γιά τήν ἀσφαλῆ ἐγκαταβίωση τῶν Ὀρθοδόξων ἀσκητῶν. Γιά τό ἑλληνορθόδοξο Βυζαντινό Κράτος, τήν Ρωμανία ὅπως τό ἀναφέρουν τά κείμενα τῆς ἐποχῆς, ἡ Καππαδοκία ἦταν ἀκριτική, μεθοριακή,  περιοχή καί ἐπί αἰῶνες δεχόταν τά πρῶτα κύματα τῶν Ἀραβικῶν ἐπιθέσεων. Ἐκεῖ γεννήθηκε ὁ θρύλος τοῦ Διγενῆ Ἀκρίτα καί ὀ κύκλος τῆς ἀκριτικῆς ἐπικῆς ποιήσεως.
            Ἡ κορυφαία πάντως στιγμή τῆς Καππαδοκίας ἦταν ὁ Δ' αἰώνας, ὅταν γεννήθηκαν καί ἀνδρώθηκαν ἐκεῖ τρεῖς διακεκριμένοι Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας. Ὁ Μέγας Βασίλειος, Ἐπίσκοπος Καισαρείας, ὁ ἀδελφός του Γρηγόριος, Ἐπίσκοπος Νύσσης, καί ὁ Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἀπό τήν Ναζιανζό, πού ἀνεδείχθη Ἀρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως. Σήμερα οἱ μελετητές τοῦ συγγραφικοῦ ἔργου τους τούς θεωροῦν, μαζί μέ τόν Ἅγιο Ἰωάννη τόν Χρυσόστομο πού γεννήθηκε στήν Ἀντιόχεια τῆς τότε  ἑλληνιστικῆς Συρίας, ὡς τούς Χριστιανούς Πατέρες, οἱ ὁποῖοι τόνισαν τήν ἀξία τῆς ἑλληνικῆς παιδείας καί βοήθησαν στήν δημιουργική συνάντηση Χριστιανισμοῦ καί Ἑλληνισμοῦ. Χαρακτηριστική εἶναι ἡ προτροπή τοῦ Βασιλείου στούς νέους νά μελετοῦν τά ἀρχαῖα κείμενα, ὅπως ἀναλύεται στήν ἐπιστολή του "Πρός τούς νέους ὅπως ἄν ἐξ Ἑλληνικῶν ὠφελοῖντο λόγων". Ἐπίσης ἔχει μείνει κλασσική ἡ ἀκόλουθη φράση τοῦ Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου ἀπό τόν Ἐπιτάφιό του πρός τόν Μέγα Βασίλειο ὅπου τονίζει τήν ἀξία τῆς μορφώσεως ὄχι μόνο μέ τά Χριστιανικά κείμενα ἀλλά καί μέ τά "ἔξωθεν", δηλαδή τά ἀρχαιοελληνικά. "Οἶμαι πᾶσιν ἀνωμολογῆσθαι τῶν νοῦν ἐχόντων, παίδευσιν τῶν παρ' ἡμῖν ἀγαθῶν εἶναι τό πρῶτον· οὐ ταύτην μόνην τήν εὐγενεστέραν καί ἡμετέραν...........ἀλλά καί τήν ἔξωθεν"!
            Αὐτή τήν παράδοση τῆς Ἑλληνορθόδοξης παιδείας διετήρησε ἡ Μικρα Ἀσία καί μέχρι τήν καταστροφή τοῦ 1922. Εἶναι χαρακτηριστική ἡ σύσταση τοῦ τότε Μητροπολίτου Σμύρνης και μετέπειτα Ἁγίου καί Ἐθνομάρτυρος Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Γρηγορίου Ε', ὁ ὁποῖος ἔγραφε τό 1819 πρός τά σχολεῖα τῆς Σμύρνης: "Οἱ διδάσκαλοι νά ἀναδεικνύωσιν τούς μαθητιῶντας Χριστιανούς ἑλληνίζοντας τάς φράσεις καί Ἕλληνας χριστιανίζοντας τά δόγματα, τά ἤθη καί τούς τρόπους". Μέ αὐτό τό ἐκπαιδευτικό ἰδεῶδες, Ἑλληνική γλῶσσα καί γραμματεία, Χριστιανική Πίστη καί ἠθική, ἐπιβιώσαμε ἐπί αἰῶνες κάτω ἀπό ποικίλες δουλεῖες. Μήπως σήμερα πού εἴμαστε ἐθνικῶς ἐλεύθεροι κινδυνεύουμε νά χάσουμε τήν   ταυτότητά μας ἀπεμπολῶντας τήν Ἑλληνορθόδοξη παράδοση στό ὄνομα ἀμφιβόλων καί ξενόφερτων δῆθεν "προοδευτισμῶν";
            Ὁ Μικρασιατικός Ἑλληνισμός διετήρησε τήν ταυτότητά του μέσῳ τῆς Ἐκκλησίας του. Στήν Καππαδοκία ἐπί Τουρκοκρατίας 18 ἑλληνικά χωριά γύρω ἀπό τά Φάρασα ἀναγκάσθηκαν νά τουρκοφωνήσουν, ἀλλά ἀποφάσισαν νά κρατήσουν τήν Ὀρθόδοξη Πίστη. Μιλοῦσαν τουρκικά, ξέχασαν τά ἑλληνικά, καί ἠ μόνη τους ἐπαφή μέ τήν γλῶσσα τῶν πατέρων τους ἦταν ἐπί αἰῶνες ἡ ΘείαΛειτουργία, ἡ ὁποία ἐτελεῖτο στά ἑλληνικά. Οἱ Ὀρθόδοξοι τουρκόφωνοι Καππαδόκες, γνωστοί καί ὡς καραμανλῆδες, διέσωσαν τήν ἐθνική τους συνείδηση χάρις στήν Ὀρθοδοξία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ὁ Ἅγιος Ἀρσένιος ἐκ Φαράσων, ὀ Χατζηεφέντης ὅπως τόν ἔλεγαν , ὁ ὁποῖος ἐκοιμήθη τό 1924  σαράντα ἡμέρες μετά τήν ἀναγκαστική ἄφιξή του στήν Ἑλλάδα.
            Τήν χορεία τῶν Ἁγίων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας συμπληρώνουν οἱ Ἐθνοϊερομάρτυρες Ἐπίσκοποι πού μαρτύρησαν τό 1922 ἀρνούμενοι νά ἐγκαταλείψουν τό ποίμνιό τους. Δηλαδή ὁ Σμύρνης Χρυσόστομος, ὁ Κυδωνιῶν Γρηγόριος, ὁ Μοσχονησίων Ἀμβρόσιος, ὁ Ἰκονίου Προκόπιος καί ὁ Ζήλων Εὐθύμιος, ὁ ἥρωας τοῦ Ποντιακοῦ ἀγῶνος. Ἀπό τουρκόφωνους Ἕλληνες Μικρασιάτες τοῦ Ἰκονίου γεννήθηκε ὁ Ἐπίσκοπος Γρεβενῶν Αἰμιλιανός Λαζαρίδης, ὁ ὁποῖος φονεύθηκε τό 1911 ἔξω ἀπό τά Γρεβενά στό πλαίσιο τοῦ Μακεδονικοῦ Ἀγῶνος. Δέν ἀναγνωρίσθηκε ὡς Ἅγιος, ἀλλά ὁ τίτλος τοῦ Ἐθνομάρτυρος τοῦ ἀνήκει ἐπαξίως.
            Ἐμεῖς σήμερα πρέπει μέ κάθε εὐκαιρία νά τιμοῦμε τούς Ἁγίους καί τήν Ἑλληνορθόδοξη παράδοση τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καί τοῦ Πόντου. Δηλώνουμε δέ πρός κάθε κατεύθυνση ὅτι ἐπιθυμοῦμε τήν εἰρήνη μέ τούς γείτονες, ὄχι ὅμως εἰς βάρος τῆς ἱστορικῆς ἀληθείας. Ζητοῦμε τήν πλήρη ἀναγνώριση τῆς Μικρασιατικῆς καί Ποντιακῆς γενοκτονίας καί τραγουδοῦμε τόν ποντιακό θρῆνο τῆς Ἁλώσεως πού μᾶς διδάσκει ὅτι: "Ἡ Ρωμανία κι ἄν πέρασε, ἀνθεῖ καί φέρει κι ἄλλο". Γένοιτο!

Κ.Χ. (ὁμιλία στά ΠΟΛΥΚΑΡΠΕΙΑ τῶν Σερρῶν στίς 26/2/2005)



Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΣΤΟ ΧΙΟΝΙΣΜΕΝΟ ΒΟΣΠΟΡΟ

Ρεπορτάζ-φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας

Η ισχυρή χιονόπτωση που έντυσε στα λευκά πολλά σημεία της Πόλης, έδωσε την ευκαιρία στον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο, για μια μικρή ανάπαυλα. Έτσι ο Πατριάρχης θέλοντας να χαρεί τη χιονισμένη φύση, που τόσο λατρεύει, μετέβη την Παρασκευή το απόγευμα με κληρικούς της Πατριαρχικής Αυλής στο κατάλευκο Άλσος του Εμιργκιάν στο Βόσπορο, το οποίο την άνοιξη στολίζουν χιλιάδες ποικιλόχρωμες τουλίπες (λαλέδες). Ο Πατριάρχης και η συνοδεία του έκαναν πεζοπορία επί μία ώρα στο χιονισμένο τοπίο. Επισφράγισμα της χειμωνιάτικης αυτής απόλαυσης ήταν ένα ζεστό ρόφημα σ’ ένα από τα κιόσκια-εστιατόρια στο χώρο αυτό, παλαιά περίπτερα της οθωμανικής εποχής.


Στις σχολικές εκθέσεις του μαθητού Δημητρίου Αρχοντώνη, σημερινού Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου, διαπιστώνει κανείς ότι από τα μαθητικά χρόνια ακόμη φαίνεται η αγάπη του αυτή πρός τη χιονισμένη φύση.
Παραθέτουμε ένα σχετικό απόσπασμα από μία έκθεση του Πατριάρχου Βαρθολομαίου, ως μαθητού της Ε’ Γυμνασίου στη Σχολή της Χάλκης.
«Μα μήπως μόνον η φύση είναι στις χαρές της; Όχι. Και τα παιδιά βρίσκουν το χιόνι πολύ απολαυστικό και θαυμάσιο μέσο για την εξωτερίκευση της τάσης που έχουν προς το παιχνίδι. Γι’ αυτό, όταν χιονίση βλέπουμε τα παιδιά να ξεχύνωνται στους κήπους, στ’ ανοιχτά μέρη, ακόμη και στους δρόμους και ν’ αρχίζουν το χιονοπόλεμο... Όταν οι νιφάδες του χιονιού πέφτουν μ’ ένα γρήγορο ρυθμό, χοροπηδώντας στον αέρα, τα λιγοστά πουλιά που έμειναν πετούν στις στέγες και στα παράθυρα γυρεύοντας λίγα ψίχουλα ή λίγους σπόρους. Όλα είναι όμορφα, ελκυστικά και γραφικά, όταν η φύσι είναι χιονισμένη. Οι νιφάδες του χιονιού πέφτουν απαλά απαλά, η μια πάνω στην άλλη και στρώνουν ένα κάτασπρο χαλί για να περάση ο Γερο-Χειμώνας».


Σάββατο, 28 Ιανουαρίου 2012

ΣΤΟ ΧΙΟΝΙΣΜΕΝΟ ΦΑΝΑΡΙ ΓΙΟΡΤΑΣΤΗΚΕ Η ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ


Ρεπορτάζ-φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας
Στο χιονοσκέπαστο Φανάρι τελέστηκε χθες η γιορτή της Ανακομιδής του Λειψάνου του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως.
Κατά την Θ. Λειτουργία χοροστάτησε από το παραθρόνιο ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, λειτουργούντος του Μ. Εκκλησιάρχου Βενιαμίν μετά του Τριτεύοντος των Διακόνων Θεοδώρου.


Στον σολέα του Πατριαρχικού Ναού ετέθησαν προς προσκύνησιν υπό των πιστών τα λείψανα του μεγάλου ιεράρχου της Κωνσταντινουπόλεως, τα οποία, μαζί με τα λείψανα του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, επέστρεψαν στην Πόλη από τη Ρώμη στις 27 Νοεμβρίου 2004, χάρις στις ενέργειες του διαδόχου των αγίων ιεραρχών σημερινού Οικουμενικού Πατριάρχου Βαρθολομαίου.


Σύμφωνα με το τυπικό της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας τόσο κατά την εορτή της μνήμης του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου (13 Νοεμβρίου), όσο και κατά την εορτή της Ανακομιδής των ιερών του Λειψάνων (27 Ιανουαρίου) ο Πατριάρχης χοροστατεί από του παραθρονίου. Στον θρόνο του Πατριαρχικού Ναού τίθεται τιμητικώς η εικόνα του ιερού Χρυσοστόμου, ενώ ο Μ. Εκκλησιάρχης τοποθετεί δίπλα στην εικόνα και την ποιμαντορική ράβδο του αγίου. Οι ιερείς και οι διάκονοι που πρόκειται να λειτουργήσουν “λαμβάνουν καιρό” όχι από τον Οικουμενικό Πατριάρχη, αλλά από την ιερά εικόνα του αγίου, ο οποίος παραμένει πάντοτε ζωντανός στη μνήμη της Εκκλησίας της Κωνσταντινουπόλεως.


Πέμπτη, 26 Ιανουαρίου 2012

Η ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ ΧΟΡΟΣΤΑΤΟΥΝΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ



Ρεπορτάζ-φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας


Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος χθές το πρωί χοροστάτησε στη Θ. Λειτουργία που τελέστηκε στον Πατριαρχικό Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι, επί τη μνήμη του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου Αρχιεπισκόπου Κωνσταντινουπόλεως.
Λειτούργησε ο Μ. Ιεροκήρυξ Αρχιμανδρίτης Βησσαρίων με τον Πατριαρχικό Διάκονο Νήφωνα.
Οι πιστοί προσκύνησαν τα λείψανα του Αγίου Γρηγορίου, τα οποία είχαν τεθεί στο μέσον του Πατριαρχικού Ναού, κατά την καθιερωμένη τάξη.
Μεταξύ των πιστών που κοινώνησαν των Αχράντων Μυστηρίων και ο μικρός Γρηγόρης από την Αλεξανδρούπολη, ο οποίος δέχθηκε την πατρική στοργή και τις ευχές του Πατριάρχου για την γιορτή του, όπως μαρτυρούν οι σχετικές φωτογραφίες που δημοσιεύουμε.

Κυριακή, 15 Ιανουαρίου 2012

ΤΡΕΙΣ ΒΑΤΟΠΑΙΔΙΝΟΙ ΜΟΝΑΧΟΙ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ

Ρεπορτάζ-φωτογραφίες: Νικόλαος Μαγγίνας
Επίσκεψη στο Φανάρι πραγματοποιούν τρεις μοναχοί της Αδελφότητας της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου του Αγίου Όρους, στη σκιά της συνέχισης της προφυλάκισης του Καθηγουμένου της και Γέροντός τους Αρχιμανδρίτου Εφραίμ. Πρόκειται για τον μοναχό Νήφωνα, που φροντίζει το Μετόχι της Ιεράς Μονής στο Πόρτο Λάγος, και τους ιερομονάχους Ευδόκιμο και Γεώργιο.
Οι τρεις Μοναχοί έγιναν δεκτοί από τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο παρουσία του Μητροπολίτη Καλλιουπόλεως και Μαδύτου Στεφάνου και του Αρχιγραμματέα της Αγίας και Ιεράς Συνόδου Αρχιμανδρίτου Βαρθολομαίου Σαμαρά.

Πέμπτη, 12 Ιανουαρίου 2012

Ο Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνελεύσεως του Συμβουλίου της Ευρώπης στο Φανάρι


Ρεπορτάζ-φωτογραφίες του Νικολάου Μαγγίνα
Θέματα θρησκευτικών ελευθεριών και μειονοτικών δικαιωμάτων στην Τουρκία και όχι μόνο συζητήθηκαν στη συνάντηση που είχε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος με τον Πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Συνελεύσεως του Συμβουλίου της Ευρώπης Μεβλούτ Τσαούσογλου, ο οποίος πραγματοποίησε επίσκεψη στο Φανάρι. Ο Πρόεδρος Τσαούσογλου είναι και Βουλευτής του Τουρκικού Κοινοβουλίου του Κυβερνώντος Κόμματος (AKP).
Και από τις δύο πλευρές επισημάνθηκε η ανάγκη του διαλόγου των θρησκειών και των πολιτισμών στη σημερινή ταραγμένη εποχή των αλληλοσπαραγμών, των εντάσεων και των αντιθέσεων. Εξέφρασε ανεπιφύλακτα, ο Πρόεδρος, τη στήριξη του στην υπόθεση της επαναλειτουργίας της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης για την οποία υπόθεση ο Πατριάρχης σημείωσε πως αποτελεί δίκαιο αίτημα που οπωσδήποτε πρέπει να βρει τη λύση του.

Επιπλέον ο Πατριάρχης εξέφρασε τη χαρά του με την άδεια που δόθηκε από τις αρμόδιες Αρχές της χώρας ώστε να επαναλειτουργήσει Δημοτικό Σχολείο στην Ίμβρο. Δεν παρέλειψε να τονίσει και τα θετικά βήματα που έχουν γίνει απέναντι στις μειονότητες από πλευράς του Πρωθυπουργού Ερντογάν και της κυβέρνησης, ενώ ανέφερε πως υπάρχουν και άλλα ακόμη που πρέπει να συντελεσθούν.
Στο τέλος της συνάντησης ο Πρόεδρος δήλωσε τα εξής:
Επισκέφθηκα τον Πατριάρχη ως Πρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνελεύσεως του Συμβουλίου της Ευρώπης. Παλαιότερα, στη Γενική Συνέλευση τον είχαμε ακούσει απευθυνόμενο προς όλους τους Ευρωβουλευτές να εκφωνεί λόγο με πολύ ωραία μηνύματα. Είμαι ιδιαίτερα ευτυχής διότι επισκέπτομαι τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο ο οποίος σήμερα, σε μια εποχή που κυριαρχεί έντονος ρατσισμός, προάγει τον διάλογο μεταξύ των θρησκειών και των πολιτισμών. Η συνάντηση αυτή αποτελεί ευκαιρία να αναπτύξουμε συνεργασία στα θέματα αυτά. Παράλληλα, ως Τούρκος πολιτικός θέλω να επισημάνω ότι όσον αφορά στα δικαιώματα του Πατριαρχείου και στις διεκδίκήσεις των Βακουφίων έχουν γίνει από τουρκικής πλευράς μεγάλα βήματα κατά τα τελευταία χρόνια. Υπολείπονται να ακολουθήσουν, ύστερα από αυτά, και άλλα βήματα και σε αυτό θα συμβάλλουμε από κοινού. Πιστεύω ότι ήταν μία καλή και καρποφόρα συνάντηση.

Τον Πρόεδρο συνόδευε μία Βουλευτής του Κυβερνώντος Κόμματος (AKP) η Μεσουτέ Μεμετζάν και άλλοι συνεργάτες του. Στη συνάντηση με τον Πατριάρχη παρέστησαν και οι Μητροπολίτες Γέρων Νικαίας Κωνσταντίνος και Προύσης Ελπιδοφόρος.

Ανακοινωθέν της Αγίας και Ιεράς Συνόδου του Οικουμενικού Πατριαρχείου για την υπόθεση του ηγουμένου της Μονής Βατοπαιδίου Εφραίμ


ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΝ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΝ
ΑΝΑΚΟΙΝΩΘΕΝ

Συνῆλθε, σήμερον, 10 Ἰανουαρίου 2012, ὑπὸ τὴν προεδρείαν τῆς Α.Θ.Παναγιότητος, τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου κ.κ. Βαρθολομαίου, ἡ Ἁγία καὶ Ἱερὰ Σύνοδος εἰς τακτικὴν συνεδρίαν αὐτῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν, μεταξὺ ἄλλων, συνεζήτησε καὶ τὸ ἀνακῦψαν θέμα τῆς προφυλακίσεως τοῦ Καθηγουμένου τῆς Ἱ. Μονῆς Βατοπαιδίου Ἐφραίμ. Ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου ἀνακοινοῦνται τὰ ἑξῆς:
1. Ἡ Α.Θ.Παναγιότης καὶ ἡ περὶ Αὐτὴν Ἁγία καὶ Ἱερὰ Σύνοδος ἐκφράζουν τὴν λύπην αὐτῶν διὰ τὴν οὑτωσὶ διαμορφωθεῖσαν κατάστασιν ὡς πρὸς τὴν ἐν λόγῳ ὑπόθεσιν.
2. Τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, κατὰ παγίαν τακτικὴν αὐτοῦ,σεβόμενον τὴν ἀνεξαρτησίαν τῆς Δικαιοσύνης, ἀποφεύγει πάντοτε πᾶσαν ἀνάμειξιν εἰς ἐκκρεμούσας δικαστικὰς ὑποθέσεις, δοθέντος, ἄλλωστε, ὅτι ἀγνοεῖ τὸ περιεχόμενον τῆς σχετικῆς δικογραφίας.
3. Τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον, ἐξ ἀφορμῆς γενομένων δηλώσεων ἐκ μέρους ἀδελφῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας ἐπὶ τοῦ ὡς ἄνω θέματος, ὑπενθυμίζει ὅτι τὸ Ἅγιον Ὄρος, κανονικὸν ἔδαφος αὐτοῦ, ἀποτελεῖται μὲν ἀπὸ Ὀρθοδόξους μοναχοὺς διαφόρων ἐθνοτήτων, τοῦτο ὅμως οὐδόλως προσδίδει εἰς αὐτὸ πανορθόδοξον χαρακτῆρα ἐπιτρέποντα τὴν οἱασδήποτε μορφῆς ἐπέμβασιν εἰς αὐτὸ ἄλλων Αὐτοκεφάλων Ἐκκλησιῶν.

Ἐν τοῖς Πατριαρχείοις, τῇ 10ῃ Ἰανουαρίου 2012
Ἐκ τῆς Ἀρχιγραμματείας τῆς Ἁγίας καὶ Ἱερᾶς Συνόδου